Nederlandse rijkskeuren (gehaltetekens)
Sinds de invoering van de Waarborgwet in 1814 is elk verhandeld zilveren voorwerp in Nederland verplicht gekeurd door de Waarborg. De rijkskeur (leeuwtje of zwaardje) geeft het gehalte aan.
| Merkteken | Periode | Betekenis |
|---|---|---|
| Staande leeuw met opgeheven zwaard | 1814 – heden | Eerste gehalte: 934/1000 (voor 1953) of 925/1000 (sterling, vanaf 1953). Het hoogste Nederlandse zilvergehalte. |
| Klimmende leeuw (in ovaal) | 1814 – heden | Tweede gehalte: 833/1000 (voor 1953) of 835/1000 (vanaf 1953). Meest voorkomend op Nederlands antiek bestek. |
| Zwaardje (met cijfer erin) | 1814 – heden | Kleinkeur voor klein of licht zilver. Vanaf 1953 staat het gehalte in het zwaard: 1 = 925, 2 = 835, 3 = 800. |
| Minervakop | 1953 – heden | Verantwoordingsteken / waarborgteken. Bevestigt dat het voorwerp bij Waarborg Holland is gekeurd. |
| Eikelteken | 1906 – 1953 | Belasting- of herkeuringsteken voor oud zilver dat opnieuw werd ingebracht. |
| V (met cijfer) | 1859 – 1893 | Verlofteken voor buitenlands zilver: V1 = 934, V2 = 833. Toestemming voor invoer en verkoop in Nederland. |
Jaarletters & meesterstempels
Naast het gehalte staan bijna altijd een jaarletter (het keuringsjaar) en een meesterteken (de maker) op het voorwerp. Samen bepalen ze de datering en herkomst.
| Merkteken | Periode | Betekenis |
|---|---|---|
| Jaarletter (kleine letter in schildje) | 1814 – 1985 | Geeft het exacte jaar van keuring aan. Van A tot Z, waarna een nieuwe reeks met andere lettervorm begon. Voorbeeld: gotische 'a' = 1814, gotische 'z' = 1838. |
| Meesterteken / fabrikantenteken | 1814 – heden | Initialen of symbool van de zilversmid of fabrikant, in een rechthoekig of ruitvormig kader. Uniek per maker. |
Tip: De volledige jaarlettertabellen van Waarborg Holland zijn openbaar. Een gotische ‘a’ staat bijvoorbeeld voor 1814, een gotische ‘z’ voor 1838, waarna in 1839 een nieuwe reeks in Romeinse letters begon.
Bekende Nederlandse zilverfabrikanten
De meest voorkomende meestertekens op Nederlands zilver komen van deze fabrikanten. Ze produceerden zowel massief zilver (met gehaltestempel) als verzilverd (zonder). Alleen de stempel is bepalend voor de waarde.
Bekend om massief zilveren bestekserie 'Haags Lofje' en 'Rondfilet'. Meesterteken: G&VK of gekruiste letters.
Nederlands grootste zilverfabriek. Produceerde zowel 835 zilver als verzilverd. Meesterteken: gekroonde K&B.
Vooral verzilverd bestek. Zonder gehaltestempel bijna altijd verzilverd (EPNS-kwaliteit).
Schoonhovense zilversmederij, veel 833/835 huishoudzilver.
Onderdeel van Van Kempen concern. Groot deel Nederlands 20e-eeuws bestek.
Moderne opvolger. Meesterteken: gestileerde KBV.
Buitenlandse merken die u vaak tegenkomt
Sinds 1888. Gehalte in cijfers: 800, 835, 925.
1 = 950 (1e titel), 2 = 800 (2e titel). Anders dan de Nederlandse Minerva.
Sterling zilver (925). Stadskeur zoals leeuwenkop = Londen, anker = Birmingham.
Weet u niet welk merk u heeft?
Geen zorgen — stuur een foto van de stempel mee bij uw gratis taxatie en wij determineren het voor u. We kopen zowel massief zilver (925, 835, 800) als verzilverd bestek in tegen een eerlijke prijs per kilo.
Gratis taxatie binnen 24 uur, verzekerd verzonden of kosteloos opgehaald.
Veelgestelde vragen over zilvermerken
Wat zijn zilvermerken?+
Zilvermerken (ook wel zilverstempels of merktekens) zijn kleine, ingedrukte tekens die het gehalte, de fabrikant en soms het keuringsjaar van een zilveren voorwerp aangeven. In Nederland zijn er sinds 1814 rijkskeuren verplicht.
Hoe herken ik antiek Nederlands zilver?+
Zoek naar de combinatie leeuw + jaarletter + meesterteken. Een klimmende leeuw wijst op 833 of 835 gehalte, de jaarletter geeft het exacte jaar aan en het meesterteken de maker. Tot 1953 zijn dit de belangrijkste tekens; daarna komt de Minervakop erbij.
Wat betekent het zwaardje op zilver?+
Het zwaardje is het Nederlandse kleinkeur voor lichte of kleine voorwerpen. Vanaf 1953 staat het gehalte als cijfer in het zwaard: 1 = 925 (sterling), 2 = 835, 3 = 800.
Wat is een Minervakop?+
De Minervakop is sinds 1953 het Nederlandse verantwoordingsteken. Het bevestigt dat het voorwerp is gecontroleerd door Waarborg Holland en het aangegeven gehalte klopt.
Zijn buitenlandse zilvermerken hetzelfde?+
Nee. Elk land heeft eigen keuren. Duits zilver draagt de halve maan met kroon en 800/835/925. Frans zilver de Minervakop (anders dan de Nederlandse). Engels sterling zilver het lopende leeuwtje en een stadskeur. Wij herkennen ze allemaal — u kunt uw zilver via de gratis taxatie insturen.
Wat als er geen merkteken staat?+
Ongestempeld zilver is zeldzaam massief. Meestal is het dan verzilverd, nieuwzilver (alpaca) of buitenlands zilver dat niet is bijgekeurd. Wij taxeren beide gratis — verzilverd bestek kopen we ook in.